ڕیکلام
Banner

Banner

Banner

Banner

درێژەی بابەتەکە

بیره‌وه‌ری سه‌ربازێك له‌ جه‌نگی كه‌نداودا ~ ئەحمەد عەلی

به‌شی: ئێوە
14 - 12 - 2016

ئێستا كه‌ ئه‌م بیره‌وه‌ریانه‌ ئه‌نوسمه‌وه‌، نزیك به‌ ٢٦ ساڵ به‌ سه‌ریاندا تێپه‌ڕیووه‌، خه‌یاڵی ئه‌و سه‌رده‌مه‌م كاڵ بووه‌ته‌وه‌و له‌وانه‌یه‌ زۆرێك له‌ ڕوداوه‌كانم له‌ یاد نه‌مابێ ،هه‌وڵی ئه‌م نوسینه‌و ئامانجی من، نوسینه‌وه‌ی مێژووی جه‌نگێك نیه كه‌ دونیای سه‌رقاڵ كرد‌، تۆماركردنی كاره‌سات و ڕوداوێكی ده‌ردناكه‌ كه‌ من و ده‌یان هه‌زار مرۆڤی وه‌ك من،به‌ ناچاری بوو به‌ به‌شێك له‌ ته‌مه‌ن و مێژوومان،به‌ داخه‌وه‌ ئێمه‌ نه‌وه‌یه‌ك بووین له‌ نێو جه‌نگ و وێرانكاریا گه‌وره‌ بووین و بیرمان كرده‌وه‌و خه‌ونمان بینی، ئه‌وه‌ی كه‌ مه‌به‌ستمه‌‌ پارچه‌یه‌ك، گۆشه‌یه‌كی ڕوداوێك بۆ مێژوو بگێڕمه‌وه‌،ڕوداێك كه‌ بریتیه‌ له‌ جه‌نگێكی خوێناوی،له‌ مردنی زیاتر له‌ ١٠٠٠٠٠ سه‌دهه‌زار مرۆڤ . ئه‌م بابه‌ته‌ ، ته‌فسیر و لێكدانه‌وه‌ نیه‌، ڕوانگه‌ نیه‌، تێڕوانینێك نیه‌ ، ته‌نیا باسی واقعێكه‌ كه‌ خۆمی تیا ژیاوم، باسی ڕوداوێكی گرنگه‌ و چیرۆكی زه‌مانێكه‌ كه‌ مێژوو و ئاینده‌ی كۆمه‌ڵگه‌ی عێراقی به‌ گشتی و بۆ هه‌تاهه‌تایه‌ گۆڕی. لایه‌نی كه‌م گرنگه‌ كه‌ دوو نه‌وه‌ی نوێ به‌م چیرۆكه‌ سه‌ختانه‌ ئاشنا بن و ئاگایان له‌وه‌ هه‌بێ كه‌ له‌ سێ ده‌یه‌ی ڕابوردوودا یه‌كێك له‌ خوێناویترین جه‌نگه‌كان له‌ ووڵاتی ئه‌واندا ڕویداوه‌.

بیره‌وه‌ری سه‌ربازێك له‌ جه‌نگی كه‌نداو دا، جه‌نگی عێراق و هاوپه‌یمانان له‌ ساڵانی ١٩٩٠و ١٩٩١ دا.

له‌و ساڵه‌داو له‌ ٢ی ئابدا، له‌ هێرشێكدا بۆ سه‌ر ووڵاتی كوه‌یت كه‌ له‌ چوار لاوه‌ له‌ لایه‌ن سوپا و پاسه‌وانی كۆماری و هێزه‌ تایبه‌ته‌كانه‌وه‌ ئه‌نجامدرا و ته‌نیا دوو ڕۆژی خایاند ، ووڵاتی كوه‌یت له‌ لایه‌ن سوپای عێراقه‌وه‌ داگیر كرا، له‌و شه‌ڕه‌دا زیاتر له‌ ٤٢٠٠ هه‌زار سه‌ربازی كوه‌یت و زیاتر له‌٥٠٠ هاووڵاتی كوژران و زیاتر له‌ ٦٠٠ هاووڵاتی كوه‌یت به‌ دیل گیران وله‌ به‌رامبه‌ریشدا زیاتر له‌ ٢٥٠ سه‌ربازی عێراقیش كوژران. هۆكاری ئه‌م داگیركردنه‌ش له‌ لایه‌ن حكومه‌تی عێراقه‌وه‌، مه‌سه‌له‌ی قه‌رزه‌كانی سه‌ر عێراق كه‌ ئه‌و كات ٦٠ ملیار دۆلارقه‌رزار و مه‌سه‌له‌ی نه‌وت و سنوره‌كان بوو، حكومه‌تی عێراق داوای له‌ كوه‌یت و سعودیه‌ كرد له‌ قه‌رزه‌كانیان له‌ سه‌ر عێراق خۆشبن له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ شه‌ڕی عێراق له‌ گه‌ڵ ئێران پاراستنی ئه‌و دوو ووڵاته‌ بووه‌ له‌ داگیر كردنیان له‌ لایه‌ن ئێرانه‌وه‌، له‌ لایه‌كیتریشه‌وه‌ عێراق كه‌ به‌ نیاز بوو له‌ دوای جه‌نگ به‌ فرۆشتنی نه‌وت قه‌رزه‌كانی سوككاته‌وه‌، له‌و كاته‌یا سعودیه‌ و كوه‌یت بڕێكی زیاتر نه‌وتیان خسته‌ بازاڕه‌وه‌و نرخی نه‌وت له‌ ١٨ دۆلاره‌وه دابه‌زی بۆ ١٠و١٢ دۆلار، ئه‌م هه‌ڵوێسته‌، حكومه‌تی عێراق به‌ دوژمنكارانه‌ی دانا و پێیوابوو كه‌مكردنه‌وه‌ی نرخی نه‌وت دژایه‌تیكردنی ڕاسته‌وخۆی به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی عێراقه‌.
داگیركردنی كوه‌یت سه‌ره‌تای سه‌رده‌م و مێژوویه‌كی تازه‌ بوو ،ئێمه‌ ئه‌و كات له‌ سه‌ربازگه‌ی تاجی له‌ نزیكی به‌غدا سه‌رباز بووین، له‌ ڕاستیدا به‌ره‌نگار بوونه‌وه‌ی سوپای عێراق له‌ لایه‌ن ووڵاتێكی بچوكی وه‌ك كوه‌یته‌وه‌ زه‌حمه‌ت بوو، بۆیه‌ هه‌ر له‌ گه‌ڵ ده‌سپێكردنی جه‌نگداو دوای چه‌ن كاتژمێرێك ، خانه‌واده‌ی شاهانه‌ی كوه‌یت ( جابر ئه‌لئه‌حمه‌د ئه‌لسه‌باح ) به‌ فڕۆكه‌ كوه‌یتیان جێهێشت و هه‌ڵاتن و سه‌دان هه‌زار له‌ هاووڵاتی كوه‌یتی خۆیان گه‌یانده سنوره‌كانی‌ سعودیه‌.
حكومه‌تی عێراق ‌ ملیۆنێك ودووسه‌د هه‌زار سه‌رباز و هێزی تایبه‌ت و٧٥٠ فڕۆكه‌ی جه‌نگی و ٥٨٠٠ ده‌بابه‌ و٥١٠٠ موده‌ڕه‌عه‌و ٣٨٥٠ تۆپهاوێژ و سه‌دان هه‌زار په‌رچه‌چه‌كی ڕه‌وانه‌ی كوه‌یت و ده‌وروبه‌ری كرد. به‌ڵام داگیركردنی كوه‌یت ده‌نگدانه‌وه‌و كاردانه‌وه‌ی خێراو گه‌وره‌و جیهانی به‌ دوای خۆیدا هێنا، ئه‌و كات هێشتا ساڵێك به‌ سه‌ر شكستی بلۆكی ڕۆژهه‌ڵاتا تێپه‌ڕیبوو، دونیا، دونیای یه‌ك قوتبی بوو، ‌ ئه‌مریكا له‌م نێوه‌دا ده‌وری باڵای له‌ دونیادا ئه‌گێڕاو پێویستی به‌وه‌بوو هێزو توانایی خۆی جارێكیتر به‌ جیهان نیشانداته‌وه‌.
كانونی یه‌كه‌م، وه‌رزی پایز، واتا ٢ مانگ دوای ئه‌و داگیركاریه‌ ، ئێمه‌ش به‌ بڕیارێك ڕه‌وانه‌ی كوه‌یت كراین،به‌شێكی هه‌ره‌ گه‌وره‌ی سوپا ڕوه‌و كوه‌یت به‌ ڕێخرا.له‌ به‌رمبه‌ردا و دژ به‌م داگیركاریه‌،ئه‌مریكا توانی هاوپه‌یمانێتیه‌ك له‌
٣٤ ووڵات پێكبێنێ،كه‌ به‌شێكیان ووڵاتانی عه‌ره‌بی بوون، ووڵاتانی هاوپه‌یما ٩٥٩،٦٠٠نۆسه‌دوپه‌نجاونۆ هه‌زاروشه‌شسه‌د سه‌ربازیان بۆ جه‌نگی عێراق ئاماده‌ كرد، زیاتر له‌ ٢٤٣٠ فڕۆكه‌ی جه‌نگی و هه‌زاران تانك و تۆپ.
هه‌وڵه‌ دیبلۆماسیه‌كان ده‌ستیپێكرد ، ووڵاتانی عه‌ره‌بی بوون به‌ دوو به‌ره‌وه‌ ، به‌ره‌یه‌ك له‌ گه‌ڵ عێراق وه‌ك ئوردون ومیسر و جه‌زائیر و سودان و فه‌له‌ستین و … به‌ره‌كه‌یتریش له‌ گه‌ڵ هاوپه‌یماناندابوون. ڕوسیا له‌ هه‌وڵدابوو بۆ ئه‌وه‌ی باوه‌ڕ به‌ عێراق بێنێ به‌ بێ هیچ مه‌رجێك پاشه‌كشه‌ بكا، ڕوسیا ترسناكی پڕۆسه‌ی هێرشی زه‌مینی هه‌ست پێكردبوو وه‌ كاره‌ساتی ده‌ره‌نجامه‌كانی ده‌زانی، ، به‌ڵام حكومه‌تی عێراق تا هه‌فته‌یه‌ك پێش ده‌سپێكردنی هێرشی زه‌مینی ملی به‌و داوایه‌ نه‌دا، له‌و وه‌خته‌دا بوو كه‌مه‌جلیسی ئه‌منی ده‌ولی به‌ بڕیاری ٦٦٠ داوای له‌ عێراق كرد بكشێته‌وه‌و دواتریش له‌ ٢٩ی نۆڤه‌مبه‌ری١٩٩٠ بڕیاری ٦٧٨یان ده‌ركرد و مه‌وعدی ١٥ی١ی ١٩٩١یان دانا بۆ كشانه‌وه‌و داوایان له‌ حكومه‌تی عێراق كرد ، له‌ كوه‌یت بچێته‌ده‌ره‌وه‌‌، به‌ڵام له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌م داوایه‌ی هاوپه‌یماناندا سه‌دام حوسێن ملی به‌و داواو بڕیاره‌ نه‌داو مه‌رجی ده‌رچونی سوریا له‌ لوبنان و ئیسرائیل له‌ خاك فه‌له‌ستینی ،دانا .
مانگی ١٠ی ساڵی ١٩٩٠ كه‌ ئێمه‌ گه‌شتینه‌ كوه‌یت، ووڵاتێكی وێرانمان بینی ،ووڵاتێك كه‌ سه‌ربازگه‌یه‌كی گه‌وره‌ بوو، بیابانه‌كانی سه‌فوان و جه‌هرا چۆڵتر له‌ جاران و مات و خامۆش، تا چاو بڕی ئه‌كرد لم دونیای داپۆشیبوو،ئاوه‌دانی به‌ دی نه‌ ئه‌كرا، كوه‌یت به‌ یه‌كجاری تاڵان كرابوو، ووڵاتێكی خاپوور كراو ، دڵته‌نگ و بۆنی باروت و نه‌وتی لێده‌هات، شه‌قامه‌كانی چۆڵ و به‌ ده‌گمه‌ن مرۆڤی تیا ئه‌بینرا و ڕه‌نگی ژیانی پێوه‌ نه‌مابوو.
خه‌ڵكی كوه‌یت سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی دڕنده‌یی و بێڕه‌حمی سوپاكه‌ی عێراقیان بینیبوو، هێشتا به‌رگریان له‌ خۆیان ئه‌كرد، ئه‌وان نه‌فره‌تیان له‌و هه‌موو كوشتار و زوڵمه‌ هه‌بوو، بۆیه‌ ده‌یان ده‌سته‌ی به‌رگریان به‌ نهێنی پێكهێنابوو له‌ نێو شاره‌كاندا، ده‌یان سه‌ربازی عێراقی له‌ په‌لاماری ئه‌واندا گیانیان له‌ ده‌سدا ، له‌ هه‌ر شوێن و كاتێك بۆیان بلوایه‌ په‌لاماری سه‌ربازی عێراقیان ئه‌دا،( جه‌زا حوسێن )كه‌ دۆستێكی من بوو وه‌ خه‌ڵكی سلێمانی بوو ، له‌ نێو ئۆتۆمبیلێكدا كاتێ به‌ نارنجۆك هێرشیان كرابووه‌ سه‌ر له‌ گه‌ڵ چه‌ن سه‌ربازێكیتر به‌ ده‌ستی ئه‌وان كوژرا.
( مه‌حمود عه‌زیز و موحه‌مه‌د ڕه‌حیم ) دوان له‌و كه‌س و هاوڕێیانه‌ بوون كه‌ هه‌م خه‌ڵكی كه‌لارو ده‌راوسێبووین و هه‌میش هاوڕێ بوین و ماوه‌یه‌ك بوو پێكه‌وه‌ بوین و پێكه‌وه‌ش ڕه‌وانه‌ی كوه‌یت كراین، ڕێگای دورودرێژی باشور گه‌یشتن پێی ئاسان نه‌بوو، ڕێگایه‌كی تاقتپڕوكێن بوو، پاسه‌كه‌ ئێمه‌ی له‌و شوێنه‌دا دابه‌زاند كه‌ بۆی گواسترابوینه‌وه‌، كه‌تیبه‌ی موده‌ڕه‌عاتی وه‌لید ،ئێمه‌ له‌ سه‌حراكانی ( جه‌هرا) داو له‌ سه‌ربازگه‌یه‌كدا گیرساینه‌وه‌،
بیابانه‌كانی باشور له‌ زستاناندا سه‌رمایه‌كی تۆقێنه‌ری هه‌یه‌، بای ده‌ریا كاتێ به‌ سه‌ر لمی بیاباندا تێئه‌په‌ڕێ، وه‌ك تیغێك روخسار و پێستی مرۆڤ شه‌ق ئه‌كا، هیچ شاخ و به‌رزاییه‌ك نه‌بوو به‌ری هه‌وای ساردی ده‌ریا بگرێ، شه‌وان چۆڵه‌وانی بیابان مرۆڤ وردوخاش ئه‌كا. تاریكی، ترس له‌ ئاینده‌، له‌ جێگایه‌كدا كه‌ پڕ بێ له‌ تفه‌نگ و جه‌نگاوه‌ر مانایه‌كی تایبه‌تی هه‌یه‌ .له‌ كات و شوێنێكی وادا كه‌ ژیانی تیا نامێنێ و هه‌موو شت ده‌بێته‌ هه‌وڵێك بۆ مانه‌وه‌ ، وێرانكه‌ره‌.
ئه‌و جێگه‌یه‌ی ئێمه‌ی لێبووین له‌ شاری كوه‌یت ی پایته‌خته‌وه‌ دوور نه‌بوو ،ماوه‌ی دوو هه‌فته‌یه‌كی پێچوو تا جارێكیتر كه‌تیبه‌كه‌مان گوازرایه‌وه‌ و من و مه‌حمود به‌ ته‌نیا له‌وێ ماینه‌وه‌،ئێمه‌ وه‌ك پاسه‌وانی زریپۆش ‌و ئۆتۆمبیله‌ سه‌ربازیه‌ په‌ككه‌وتووه‌كان مابووینه‌وه‌، ته‌نیا دوو كه‌س و بیابانێك،به‌ زه‌حمه‌ت خواردن به‌ ئێمه‌ ئه‌گه‌شت، له‌ نێو ژوڕێكا بووین كه‌ به‌ له‌وح دروستكرابوو،خواردنمان نه‌بوو ، هه‌رچی سه‌مونی وشكه‌وه‌بووی كۆن هه‌بوو، له‌ ئاودا نه‌رممان ئه‌كرده‌وه‌و ئه‌مانخوارد،دۆخێكی خراپان هه‌بوو ، دوو جرج به‌ ته‌نیشت ئێمه‌وه‌ كونێكیان هه‌بوو ،به‌ بێ ویستی خۆمان له‌ گه‌ڵ ئه‌و دوو جرجه‌دا ببوین به‌ ده‌راوسێ، ئه‌وانمان دانابوو بۆ ته‌نگانه‌، بۆ ئه‌و ڕۆژه‌ی كه‌ هیچ نابێ بیخۆین و به‌شی ژه‌مێكمان ئه‌كا، كتێبمان له‌ گه‌:ڵ خۆمان بردبوو زۆرتر خه‌ریكی خوێندنه‌وه‌ بووین، ئاخر كاته‌كان یه‌كجار درێژ بوون، هیچ سه‌رگه‌رمیه‌كمان نه‌بوو، جارجار نیشانه‌مان داده‌ناو فیشه‌كمان پێوه‌ ده‌نا،به‌ گشتی له‌ دۆخێكی ده‌رونی سه‌ختا بووین و له‌ هه‌موشی سه‌ختتر ئه‌وه‌ بوو هیچ ئاینده‌یه‌كمان لێوه‌دیار نه‌بوو. ئه‌م كورته‌ شیعره‌ له‌ نێو ئه‌و خانووه‌ له‌وحه‌یا نوسیبووم:
هۆ هۆ سازان
تۆ ئه‌ی كچه‌ نازداره‌كه‌ی نێو لادێیه‌ك له‌ كوردستان
بیستم ووتیان ،نیوه‌ شه‌و بوو
وه‌ك هه‌وری ڕه‌ش به‌ سه‌رتانا داڕوخان و هه‌موو لادێ وێرانكرا
وه‌كو بیستم ،باوك و برات شه‌هید كران
به‌ڵێ سازان ، خۆت دایك و خه‌ڵكی لادێ
به‌ بێده‌نگی به‌ره‌و چیا كه‌وتنه‌ ڕێ
له‌ دووره‌وه،‌ له‌ چیاوه‌ كه‌ ئه‌ڕوانی
لادێكه‌تان له‌ باوه‌شی تاریكیا وه‌كو مۆمێك وا ئه‌سوتێ .

سه‌ره‌تای مانگی ١٢ی ساڵی ١٩٩٠ دیسان به‌ره‌وشوێنێكیتر كه‌ نزیكتر بوو له‌ پایته‌خته‌وه‌ گواستراینه‌وه‌، ئه‌وێ ئاوه‌دانتربوو، ئێمه‌ ٤ سه‌رباز بووین له‌ ژورێكا و هه‌موومان كورد بوین،ئه‌فسه‌ره‌كان هه‌موو به‌یانیه‌ك كۆمه‌ڵێك سه‌ربازیان له‌ گه‌ڵ خۆیان ئه‌بردو ئه‌چونه‌ ناو ماڵه‌كانه‌وه‌ و تاڵانیان ئه‌كرد،ئێواران كه‌ ده‌گه‌ڕانه‌وه‌ له‌ گه‌ڵ خۆیان ئه‌یانهێنایه‌وه‌و به‌شێكی بۆ حكومه‌ت و به‌شێكی بۆ خۆیان بوو وه‌ ڕه‌وانه‌ی عێراقیان ئه‌كرده‌وه‌، تاڵانیه‌كی ده‌وڵه‌تی بوو، هه‌رچی شتی گرانبه‌های وه‌ك زێڕ و پاره‌ هه‌بوو له‌ ڕۆژانی یه‌كه‌می دوای داگیركردن ڕه‌وانه‌ی عێراق كرانه‌وه‌، ڕێگای نێوان( جه‌هراو سه‌فوان و به‌سره‌ ) پڕ بوو له‌ ئۆتۆمبیلی بارهه‌ڵگر و باره‌كانیان ده‌گه‌یانده‌وه‌ عێراق. له‌ لایه‌كیتره‌وه‌ ئازاروئه‌شكه‌نجه‌ی هاووڵاتیانی كوه‌یتی زۆر ده‌درا و هه‌ندێكجار به‌ به‌رچاوی خه‌ڵكه‌وه‌ ئه‌وانه‌یان ده‌كوشت كه‌ سه‌ربه‌ حكومه‌تی كوه‌یت بوون.
له‌ گه‌ڵ هه‌وڵه‌ دیبلۆماسیه‌كاندا بابه‌تی ڕوودانی جه‌نگ له‌ ڕاگه‌یاندنه‌كانه‌وه‌ گه‌رمتر ئه‌بوو،میدیا له‌ ئاستی جیهاندا یه‌كێك له‌ باسه‌ گه‌رمه‌كانی داگیركردنی كوه‌یت بوو، حكومه‌تی عێراق ده‌كشێته‌وه‌ یان جه‌نگ ڕوده‌دا؟
ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌گه‌رێكی به‌ هێز بوو ، هه‌ڵگیرسانی شه‌ڕ بوو،٢ ڕۆژ دوای داگیر كردن واتا له‌ ٤ی ئاوگوستا حكومه‌تی عێراق ، حكومه‌تێكی كاتی به‌ سه‌ركردایه‌تی (عه‌لا حوسێن جابر ) له‌ كوه‌یت پێكهێناو له‌ ٨ ی ئاگوستا ئه‌و حكومه‌ته‌ كاتیه‌ خۆی وه‌ك به‌شێك له‌ عێراق ناسان و كوه‌یت كرا به‌ پارێزگای ١٩ هه‌می عێراق.
فه‌زای شه‌ڕ سایه‌ی كردبوو به‌ سه‌ر سوپادا،سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی سوپای عێراق به‌ یه‌كێك له‌ سوپا دڕه‌ كان ناسرابوو به‌ڵام هیچ ئومێد و باوه‌ڕێك نه‌بوو به‌وه‌ی عێراق بتوانێ له‌م جه‌نگه‌یا سه‌ركه‌وێ، هاوپه‌یمانان ئاماده‌كاریان كردبوو،ئێمه‌ بۆمان هه‌بوو به‌ ته‌نیا گوێ له‌ ڕادیۆی عێراق بگرین بۆ ئه‌وه‌ی ڕاگه‌یاندنه‌كانی ئه‌مریكا و هاوپه‌یمانان كاریگه‌ری له‌ سه‌ر وره‌مان نه‌بێ، له‌و كاته‌نه‌یا زۆر جار هه‌واڵی ئه‌وه‌ ئه‌گه‌شت كه‌ سه‌ربازانی عێراق خۆیان ته‌سلیم به‌ هێزی هاوپه‌یمانان له‌ سنوری سعودیه‌ ئه‌كرد، ئێمه‌ هه‌موو ئه‌وه‌مانده‌زانی چی كاره‌ساتێك به‌ ڕێوه‌یه‌، ده‌مانزانی چی خوێنێك ده‌رژێ، تا هه‌فته‌یه‌ك پێش ده‌سپێكردنی شه‌ڕ، مۆڵه‌ت نه‌وه‌ستابوو ، سه‌ره‌تای مانگی ١ی ١٩٩١ موحمه‌د ڕه‌حیمی هاوڕێمان به‌ مۆڵه‌ت گه‌ڕایه‌وه‌ ماڵه‌وه‌، هیچ ئومێدێك نه‌بوو بۆ كشانه‌وه‌ی سوپای عێراق له‌ كوه‌یت، دۆخه‌كه‌ تا ئه‌هات ئاڵۆزتر ئه‌بوو، ترسێك سایه‌ی كردبوو به‌ سه‌ر هه‌موومانا، ڕۆشناییه‌ك له‌ ڕوخساری ئێمه‌یا نه‌مابوو، ڕۆژی سێشه‌ممه‌ ٩ی ١ مه‌حمودیش كاتی مۆڵه‌تی هات، عه‌سرێكی باراناوی بوو، نم نم باران ئه‌باری،كه‌شێكی یه‌كجار دڵته‌نگ و مات ،یه‌كێك له‌ ئه‌فسه‌ره‌كان بانگی كردم و مۆڵه‌ته‌كه‌ی مه‌حمودی دایه‌ ده‌ستم ،منیش به‌ ڕاكردن مۆڵه‌ته‌كه‌م گه‌یانده‌ مه‌حمودو له‌ دووره‌وه‌ هاوارم كرد ، بڕۆره‌وه‌، بگه‌ڕێره‌وه‌، تۆ ئیتر له‌م بیابانه‌یا نامریت ، خوێنی تۆ لێره‌یا ناڕژێ، ڕاستیه‌كه‌ی وا بوو شانسی ڕزگار بوون له‌و جه‌نگه‌، ڕوداوێك بوو له‌ نێوان مردن و ژیانا، من و مه‌حمود به‌ دڵی پڕو چاوی پڕ فرمێسكه‌وه‌ یه‌كمان له‌ باوه‌ش گرت و ماڵئاواییمان له یه‌ككرد، بۆ هه‌ردوكمان وه‌ك دوا دیدار وا بوو ، زه‌حمه‌ت بوو باوه‌ڕ به‌وه‌ بكه‌ین ،بتوانین جارێكیتر یه‌كتر ببینینه‌وه‌، به‌ڵام ئه‌و هیچ ڕێگاو هه‌ڵبژاردنێكیتری له‌ به‌رده‌مدا نه‌بوو، ئه‌و دوا كه‌س بوو كه‌ جێیهێشتم و له‌ ناو خوێن و ئێسقانه‌كانمه‌وه‌ هه‌ستم به‌ ته‌نهاییه‌كی بكوژ ئه‌كرد، ئه‌و ته‌نها ئه‌یتوانی نامه‌ی سه‌ربازێك له‌ به‌ره‌كانی شه‌ڕه‌وه‌ بگه‌یه‌نێته‌وه‌ به‌ خێزانه‌كه‌ی، من كه‌ پێموانه‌بوو جارێكیتر هیچ كه‌سێك له‌وان ، له‌ خێزانه‌كه‌م ببینمه‌وه‌، نامه‌یه‌كم له‌و فه‌زا خنكێنه‌ره‌دا نوسی و به‌ودا ناردمه‌وه‌ بۆ كه‌سوكارم.
ئه‌و جانتاكه‌ی هه‌ڵگرت و منیش تا وون بوو لێمڕوانی، ئه‌و وه‌ك دوا خاڵی نێوان من و خێزانه‌كه‌م وابوو ، كه‌ له‌وێوه‌ ئه‌كرێ خاڵی كۆتایی بێ،دوای ئه‌و باری سه‌ر دڵی من گه‌لێك له‌ جاران قورستر بووه‌وه‌ ،دوای ئه‌و كاته‌ ته‌نیا كه‌سانێك ئه‌یانتوانی بگه‌ڕێنه‌وه‌ ماڵه‌وه‌ كه‌ ته‌رمی سه‌ربازێكیان ده‌برده‌وه‌ ماڵی خاوه‌نه‌كه‌ی. گه‌نجێك كه‌ هێشتا ته‌مه‌نی نه‌گه‌شتبێته‌ ٢٠ ساڵ و كه‌مترین ته‌جروبه‌ی سه‌ختیه‌كانی ژیانی هه‌بێ و ته‌نیاوته‌نیا چۆن ئه‌متوانی به‌ گژ دۆخێكی وادا بچومایه‌ته‌وه‌، به‌ڵام له‌ گه‌ڵ ئه‌وه‌شا ڕۆحێكی زیندو و ئاگرین له‌ ناخه‌وه‌ ووزه‌ی به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی پێ ئه‌به‌خشیم.
ئێمه‌ ڕۆژ و كاتژمێرمان ئه‌ژمارد ، ١٥ی ١ كه‌ كاتی هێرشكردنی هاوپه‌یمانان بوو نزیك بووه‌وه‌، خه‌ریكی دروسكردنی ژێر زه‌مین بووین بۆ خۆ پاراستن له‌ بۆردومانی فڕۆكه‌كان.
شه‌وی ١٦ له‌ سه‌ر ١٧ی مانگی ی ساڵی ١٩٩١ كاتژمێر ٤ی به‌یانی به‌ شریخه‌ی موشه‌كی ٥٧ی دژه‌ فڕۆكه‌ و بۆردومانی فڕۆه‌كی هاوپه‌یمانان به‌ خه‌به‌ر هاتین، ڕویدا، ئه‌وه‌ی چاوه‌ڕوان بووین قه‌وما،وه‌ك ئه‌وه‌ی ئاسمانێك له‌ مه‌رگ به‌ سه‌رمانا ڕوخابێ ، هه‌ستمان به‌ سه‌ره‌تایی كۆتاییه‌ك ئه‌كرد كه‌ خۆمان بووین، ئاخر ( لم ) ناتوانێ له‌ به‌رامبه‌ر بۆمبا مرۆڤ بپارێزێ ، ( لم) به‌وناسكیه‌ی خۆیه‌وه‌ ، كوا به‌رگه‌ی توندوتیژیه‌كانی جه‌نگ ئه‌گرێ؟ به‌ شڵه‌ژاویه‌وه‌ خۆمانگه‌یانده‌ ئه‌و په‌ناگایانه‌ی كه‌ ته‌واومان نه‌كردبوو، له‌وێوه‌ به‌ چاوم خۆمان فڕۆكه‌و بۆمبه‌كانمان ئه‌بینی كه‌ به‌ سه‌ر ئێمه‌یا ئه‌كه‌وتنه‌ خواره‌وه‌و هه‌موو شتێكیان وێران ئه‌كرد،له‌ یه‌كه‌م بۆردومانا جێگری ئه‌فسه‌رێكمان كه‌ خه‌ڵكی به‌غدا بوو له‌ تیپه‌كه‌ی ئێمه‌یا بوو هه‌ر ئه‌و به‌یانیه زووه‌ له‌ مۆڵه‌ت گه‌ڕابووه‌وه‌‌و گه‌شتبوه‌وه‌ لای ئێمه‌، كوژراو هێشتا جله‌ سه‌و‌زه‌ تۆخه‌كانی نه‌گۆڕیبوو، له‌و شه‌به‌قه‌ سارده‌یا ئه‌و خوێنی لێ ئه‌ڕۆشت و هه‌ڵمی لێهه‌ڵده‌ستا. ئه‌و دیمه‌نه‌ سه‌ره‌تای ده‌وره‌یه‌كی تازه‌ بوو بۆ بیركردنه‌وه‌، بیركردنه‌وه‌ له‌ واقعێكی تاڵ و نوێ كه‌ هه‌موو هاوكێشه‌كانی گۆڕی و سه‌ره‌تای كه‌وتنی ئه‌و ئومێده‌ لاوازانه‌ بوو به‌ هه‌ڵنه‌گیرسانی جه‌نگ،جه‌نگێك كه‌ كۆتاییه‌كه‌ی دیار نیه‌ و هه‌موو شتێك له‌ گه‌ڵ خۆیا وێران ئه‌كا .
كاتژێر ٢ی شه‌و یه‌كه‌مین هێرشی ئاسمانی بۆ سه‌ر به‌غدا ده‌ستیپێكردبوو،ڕادیۆ ڕاگه‌یاندنی شه‌ڕی بڵاوكرده‌وه‌و سه‌دام حوسێن هه‌ر ئه‌و ڕۆژه‌ له‌ ووتارێكا كه‌ ئاراسته‌ی خه‌ڵكی عێراق و نه‌ته‌وه‌ی عه‌ره‌بی كرد، داوای مقاوه‌مه‌ت و به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی ئه‌مریكاو هاوپه‌یمانه‌كانی كرد و ووتی كه‌ له‌و جه‌نگه‌دا عێراق سه‌ر ئه‌كه‌وێ. له‌ زۆربه‌ی ووڵاته‌ عه‌ره‌بیه‌كان خۆپیشاندان و ناڕه‌زایه‌تی دژ به‌ هێرشكردنه‌ سه‌ر عێراق ده‌ستیپێكرد و قوتابیانی زانكۆكانی میسر یه‌كه‌مین ناڕه‌زایه‌تیان به‌ ڕێخست و ئاڵای ئه‌مریكایان سوتاند و پشتیوانیان بۆ خه‌ڵكی عێراق ده‌ربڕی. به‌ره‌به‌یانی ١٧.١ ئه‌مریكا هه‌موو ڕاداره‌كانی عێراقی په‌كخستبوو. له‌و شه‌وه‌دا بیابانه‌كانی كوه‌یت و شاری به‌غدا گڕیان گرت،بیابانه‌كانی كوه‌یت كه‌ سه‌راپا سوپا بوو هه‌ر چۆنێك بۆردومان بكرایه‌ زۆرترین سه‌رباز ئه‌كوژران، سه‌ره‌تا به‌ بۆردومانكردنی هه‌موو ئه‌و چه‌ك و موشه‌كانه‌ ده‌ستیپێكرد كه‌ به‌ره‌نگاری فڕۆكه‌ جه‌نگیه‌كان ئه‌بوونه‌وه‌. له‌ گه‌ڵ ده‌سپێكردنی شه‌ڕا ڕۆژی ١٨.١ ، كاتژمێر ٤ی به‌یان حكومه‌تی عێراق چه‌ن موشه‌كێكی سكۆد ی ئاراسته‌ی شاری زه‌هرانی سعودیه‌ و ئیسرائیل كرد.
ڕۆژانه‌ زیاتر له‌ ٢ هه‌زار جار شاره‌كانی عێراق و سوپای عێراق له‌ كوه‌یت ڕووبه‌ڕووی هێرشی ئاسمانی فڕۆكر جه‌نگیه‌كانی هاوپه‌یمانان ئه‌بوونه‌وه‌، هه‌موو شوێنه‌ گرنگه‌كان، ٣٠ كۆشكی سه‌دام حوسێن و سه‌دان پردو ده‌زگاو بنكه‌ی سه‌ربازی و قوتابخانه‌ و شوێنی نیشته‌جێبوونی هاووڵاتیان كه‌وتنه‌ به‌ر هێرش، هه‌زاران كه‌س له‌ سوپاو هاووڵاتی گیانیان له‌ ده‌سدا، ئاسمانی كوه‌یت به‌ دووكه‌ڵ ڕه‌شهه‌ڵگه‌ڕا، بیره‌ نه‌وته‌كان به‌ر هێرشه‌كان كه‌وتن و گڕیانگرت، سه‌دان و هه‌زاران تانك و تۆپ و زریپۆش تێكشكێنران.
٢٦ی١ ئێمه‌ ٦ كه‌س بۆ شوێنێكیتر گوازراینه‌وه‌، ٣ كورد و ٣ عه‌ره‌ب بووین،له‌وێ په‌ناگا،ژێرزه‌مینێكمان به‌ زویی ئاماده‌كرد و هه‌ر له‌وێدا ئه‌ژیاین، كۆمه‌ڵێكی زۆر تانكه‌ری گاز و به‌نزین له‌ نزیكمان بوون ، حه‌سه‌ن ناوێك كه‌پێشتر پێشمه‌رگه‌ بووبوو له‌ كاتی پڕۆسه‌ی ئه‌نفانلدا گه‌ڕابووه‌وه‌ ، پێكه‌وه‌ له‌و ژێر زه‌مینه یا‌ ئه‌ژیاین.
له‌ كاتێكا دۆخی ‌ سوپای عێراق له‌و په‌ڕی خراپیدا بوو، له‌ په‌لامارێكا شاری سنوری خه‌فجی سعودیه‌ له‌ لایه‌ن عێراقه‌وه‌ داگیر كرا،به‌مه‌ ته‌نانه‌ت هاوپه‌یمانان توشی شۆك بوون و حكومه‌تی سعودیه‌ش ڕاچه‌ڵه‌كا، بۆیه‌ به‌ هاوكاری سه‌ربازی هاوپه‌یمانان دوای ٢ ڕۆژ شه‌ڕ و كوژرانی نزیك به‌ ٤٠ سه‌ربازی هاوپه‌یمانان ، سوپای عێراق له‌و شه‌ڕه‌دا تێكشكاو وه‌ده‌رنران.
هێرشه‌ ئاسمانیه‌كان به‌ جۆرێك چڕ بوون كه‌ عێراق نه‌یتوانی زیاتر له‌ هه‌فته‌یه‌ك به‌ره‌نگار بێته‌وه‌، له‌ ساتێكا ده‌یان فڕۆكه‌ی جه‌نگی به‌ ئاسمانه‌وه‌ بوون ، له‌و كاته‌یا هاوپه‌یمانان بڵاوكراوه‌یان به‌ شێوه‌یه‌كی فراوان فڕێده‌دایه‌ خواره‌وه‌ بۆ سوپای عێراق، ئه‌و بڵاوكراوانه‌ كاریگه‌ری زۆری له‌ تێكشكاندنی ڕۆحیه‌تی مقاوه‌مه‌ی سوپای عێراقدا هه‌بوو، هه‌موو ڕۆژێك ئه‌و بڵاوكراوانه‌ به‌ سه‌رماندا ئه‌بارین، وێنه‌ی جۆراوجۆر بوون، بۆ نمونه‌ سه‌ربازێك له‌ جه‌نگا كوژراوه‌و خێزانه‌كه‌ی هێشتا چاوه‌ڕێی گه‌ڕانه‌وه‌ین ، بیابان پڕ بووله‌و بڵاوكراوانه‌و داوایان له‌ سوپا ئه‌كرد كه‌ شه‌ڕ بۆ حكومه‌تی عێراق نه‌كه‌ن و خۆیان ته‌سلیم به‌ هاوپه‌یمانان بكه‌ن. له‌ جارێك له‌ بۆردومانه‌كاندا بۆمبێك به‌ ته‌نیشت په‌ناگاكه‌مانه‌وه‌ كه‌وته‌ خواره‌وه‌و زۆری نه‌مابوو به‌ سه‌رمانا بڕوخێ ، ماڵه‌كه‌مان پڕ بوو له‌ پارچه‌ی موشه‌ك و به‌ ڕێكه‌وت كه‌سمان نزیك به‌ ده‌روازه‌كه‌ نه‌بووین،ئه‌وه‌ په‌یامێكی زۆر توند بوو بۆ ئێمه‌ كه‌ ئه‌مڕۆ یا سبه‌ی بۆمبێك به‌ سه‌ر ژێرزه‌مینه‌كه‌ماندا ئه‌كه‌وێت و كۆتاییمان پێدێ،بۆنی باروت و دوكه‌ڵ و تۆز خه‌ریكبوو ده‌یخنكاندین. سه‌ربازگه‌یه‌ك نزیكمان بوو، ڕۆژێك پیاوێكی بڕێی به‌ ته‌مه‌ن هاته‌ لامان ، ئه‌و له‌ سه‌ر دۆشكه‌یه‌كی دوو لوله‌یی بوو، به‌ وره‌یه‌كی به‌رزه‌وه‌ باسی به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی فڕۆكه‌كانی ئه‌كرد چۆن نیشانیان لێئه‌گرێ و چۆن جارێك دۆشكه‌كه‌یان تێكشكاندووه‌و دۆشكه‌یه‌كی چوار لوله‌یان بۆ هێنابوو، منیش پێموت ئه‌گه‌ر ئه‌گات له‌ خۆشت نابێ ، كه‌مێك ئاگات له‌ ئێمه‌ بێ. به‌ڵام بۆ سبه‌ی موشه‌كێك خۆی و دۆشكه‌چوارلوله‌ییه‌كه‌یان پارچه‌ پارچه‌ كرد و ئه‌و دواین كه‌س بوو له‌ نزیكی ئێمه‌ به‌ره‌نگاری فڕۆكه‌ جه‌نگیه‌كان بێته‌وه‌، ئه‌بو یوسف كه‌ جێگری ئه‌فسه‌ر بوو ، خه‌ڵكی كه‌ركوك بوو ، ئه‌و كورد بوو، زۆر جار ده‌یوت بۆ خه‌ڵكی عێراق ڕاناپه‌ڕێ ، ئه‌یوت ئێستا فورسه‌تێكه‌ بۆ خه‌ڵكی عێراق ئه‌م ڕژێمه‌ بڕوخێنن، له‌ ڕاستیا له‌و كاته‌یا كه‌س بیری له‌ شۆڕش و ڕاپه‌ڕین نه‌ ئه‌كرده‌وه‌. هه‌موو تانكه‌ری گازو به‌نزینه‌كان سوتان و تانكه‌كانی ده‌وروبه‌ری ئێمه‌ تێكشكێنران، چه‌ندینجار مه‌رگ چه‌ن مه‌ترێك لێمانه‌وه‌ دوور بوو،به‌ڵام ئێمه‌ له‌ نێو بۆمب و موشه‌ك و ده‌نگی فڕۆكه‌یا ، هێشتا هه‌ناسه‌مان ئه‌دا. له‌وێ ئاسمان به‌ دوكه‌ڵێكی ڕه‌ش داپۆشرا بوو كه‌ باران ئه‌باری،وه‌ك ئه‌وه‌ بوو به‌ بۆیاغێكی ‌ ڕه‌ش هه‌موو شتێك ڕه‌نگكرابێ، له‌وێ له‌ به‌ر سه‌لامه‌تی و خۆ لادان له‌ بۆردومانی فڕۆكه‌كان، هات و چۆ به‌ جۆرێك نه‌مابوو،كه‌مترین جوڵه‌ هه‌بوو، بۆیه‌ چه‌ن ڕۆژجارێك سه‌یاره‌یه‌كی سه‌فه‌ری ئه‌هاته‌ سه‌ربازگه‌كه‌ی ته‌نیشتمان و ئه‌بوایه‌ ئێمه‌ش بگه‌ینه‌ ئه‌وێ بۆ ئه‌وه‌ی پێداویستیه‌كانی خۆمان بكڕین.
٧ی ٢ی ١٩٩١ به‌ حه‌سه‌ن ، ئه‌و كه‌سه‌ی كه‌ له‌ مه‌لجه‌ئه‌كه‌یا له‌ گه‌ڵم بوو ،وت كه‌ من ئه‌ڕۆمه‌وه‌، ئه‌و وتی ئێستا ده‌یان مه‌فره‌زی له‌ سێداره‌دان هه‌یه‌ و مه‌حاڵه‌ بتوانی بگه‌یته‌وه‌ ، ئه‌و ڕاستی ئه‌كرد مه‌فره‌زه‌ی ئیعدامات له‌ هه‌موو شوێنێك هه‌بوو، هه‌موو ئه‌و كه‌سانه‌شی كه‌ له‌ كاتی هه‌ڵهاتندا ده‌سگیرئه‌كران ، له‌وێدا ئه‌كوژران و له‌ سه‌ر ته‌رمه‌كانیش كاتێ كه‌ ده‌یاننارده‌وه‌ بۆ كه‌س و كاریان، ده‌یاننوسی ترسنۆك.به‌ڵام من بێگومان بووم كه‌ له‌م شوێنه‌یا ڕزگار بوون مه‌حاڵه‌ و ئه‌مڕۆ یا سبه‌ی به‌ ده‌م موشه‌كێكه‌وه‌ پارچه‌ پارچه‌ ئه‌بین، له‌و كاته‌یا و له‌و شوێنه‌یا هه‌ڵاتن له‌ ئه‌ركی سه‌ربازی سه‌ركێشیه‌كی گه‌وره‌ بوو وه‌ سزاكه‌شی مردن بوو ، ڕێگایه‌كیتر نه‌بوو یا ئه‌وه‌ بوو له‌و بیابه‌نه‌یا بمرین یا هه‌وڵێك بده‌ین بۆ خۆ ڕزگار كردن، ڕاستیه‌كه‌ی من داوام له‌ حه‌سه‌ن نه‌كرد كه‌ پێكه‌وه‌ بڕۆن ، ته‌نیا ئه‌وه‌ نه‌بێ پێمووت كه‌ من ئه‌ڕۆم، به‌ڵئم ئه‌و بیرۆكه‌كه‌ی پێباش نه‌بوووه‌ هه‌وڵی ئه‌وه‌ی ئه‌دا كه‌ جارێ بوه‌ستین و بزانین ، ئه‌م دۆخه‌ بۆ كوێ ئه‌چێ.
ئێواره‌ی ٩ی٢ ده‌وروبه‌ری كاتژمێر ٥ ،دوای ٢٤ ڕۆژ له‌ نێو جه‌نگا ئاوه‌دانیم بینیه‌وه‌،من هه‌مووو ئه‌و خواردنانه‌ی كه‌ بۆ كاتی تایبه‌ت پێماندرابوو خستمه‌ ناو جانتاكه‌مه‌وه‌و چه‌كه‌كه‌م ته‌سلیم به‌ ئه‌بو یوسف كرد و ماڵئاوایم لێكردن،به‌ڵام كه‌ ویستم ماڵئاوایی له‌ حه‌سه‌ن بكه‌م، وتی بوه‌سته‌ منیش له‌ گه‌ڵتا دێم،من له‌ ماوه‌ی ئه‌و دوو ڕۆژه‌یا له‌ گه‌ڵ كوردێك كه‌ له‌ سه‌ربازگه‌كه‌ی نزیكمان بوو ڕێككه‌وتبووم كه‌ پێكه‌وه‌ بڕۆین، ئه‌و پیاوه‌ له‌ كاتی ئه‌نفاله‌كه‌یا هاتبوونه‌ خواره‌وه‌و له‌ ته‌كێ دائه‌نیشتن، زمانی عه‌ره‌بی نه‌ئه‌زانی و ڕێگه‌ شاره‌زا نه‌بوو. پێش خۆر ئاوا بوون كه‌وتینه‌ ڕێ ،زۆر نه‌ڕۆیشتبووین ، جێبێكی عه‌سكه‌ری هات و تا جاده‌ی گشتی نێوان جه‌هرا و سه‌فوان و له‌وێوه‌ به‌ره‌و به‌سره‌ هه‌ڵیگرتین، له‌وێوه‌ له‌ دووری جاده‌كه‌وه‌ به‌ پێ كه‌وتینه‌ ڕێ ، له‌ ڕێگه‌ سه‌ربازێكمان بینی كه‌ كه‌مێك به‌ ته‌مه‌ن بوو، كه‌ من به‌ عه‌ره‌بی ویستم قسه‌ی له‌ گه‌ڵ بكه‌م زانیم كه‌ كورده‌و عه‌ره‌بی نازانێ، ئه‌ویشمان له‌ گه‌ڵ هات و بووین به‌ چوار كه‌س، نزیكه‌ی ٤ بۆ ٥ كاتژمێرێك به‌ ڕه‌گه‌یا ڕۆشتین و من یه‌كجار ماندوو بووم، داوام كرد پشوویه‌ك بده‌ین و سه‌رخه‌وێ بشكێنین، نیو سه‌عاتێك من ڕاكشام به‌ڵام حه‌سه‌ن كه‌ خۆی كوڕی شاخ بوو ، نه‌نوست و منی خه‌به‌ر كرده‌وه‌و وتی با بڕۆن، به‌ڵام من ێیتر توانای ڕۆشتنم نه‌مابوو، كات ده‌وروبه‌ری ٢ی به‌یانی بوو،ئه‌وان هه‌وڵیان زۆر داو من نه‌متوانی، هه‌مووشمان ئه‌وه‌مان ئه‌زانی گه‌ر ڕۆژ بێته‌وه‌ مه‌حاڵه‌ ڕزگارمان ببێ،من ووتم من ئه‌ڕۆمه‌ سه‌ر جاده‌كه‌و ئه‌گه‌ر ئۆتۆمبیلێك هات ده‌ستی لێ ڕائه‌گرم، ئه‌وان وتیان ئه‌و كاره‌ مه‌كه‌، كێ ناڵێ مه‌فره‌زه‌ی ئیعدامات ده‌رناچێ، به‌ڵام من هیچ چارێكیترم نه‌بوو ، بۆیه‌ من ڕووه‌و جاده‌ سه‌ره‌كیه‌كه‌ چووم و ئه‌وانیش به‌ دواما هاتن، یه‌كه‌مین سه‌یاره‌ لۆریه‌كی بارهه‌ڵگر بوو ده‌سمان لێڕاگرت، كه‌ ئێمه‌ی له‌ سه‌ر جاده‌كه‌ بینی وه‌ستا و سه‌ركه‌وتین، لۆریه‌كه‌ پڕ بوو له‌ جامی په‌نجه‌ره‌، تاوه‌كو به‌سره‌ گه‌یاندینی و له‌ مه‌ترسیه‌ گه‌وره‌كه‌ ڕزگارمان بوو، كه‌ گه‌یشتینه‌ گه‌راجی به‌سره‌ تاریك و كشوماتبوو، هیچ ئۆتۆمبیلێك له‌ گه‌راجه‌كه‌یا نه‌بوو، به‌ڵام سه‌دان كه‌س چاوه‌ڕێی هاتنی سه‌یاره‌یه‌ك بوون، پێش خۆر كه‌وتن لۆریه‌كی مان خۆیكرد به‌ گه‌راجه‌كه‌یا و هاواریكرد بۆ ناسریه‌، به‌ حاڵێكی خراپ و به‌ هاوكاری حه‌سه‌نو هاوڕێكانم توانیم سه‌ركه‌ومو جێی خۆم كه‌مه‌وه‌، به‌ هه‌ر جۆرێك بێت گه‌شتینه‌ به‌غدا، له‌وێئه‌و كه‌سه‌ی كه‌ خه‌ڵكی ته‌كیه‌ بوو ماڵئوایی لێكردین و ڕووه‌و گه‌راجی كه‌ركوك ڕۆشت، ئێمه‌ش به‌ره‌و گه‌راجی كه‌لار، به‌ هه‌ر حاڵێك بوو ١١ی ٢ واتا دوای ڕۆژ و به‌ ١٧  ئۆتۆمبیلی جیاواز گه‌شتینه‌وه‌ كه‌لار، ئه‌و پیاوه‌ به‌ ته‌مه‌نی كه‌ له ناو كوه‌یتا به‌ ڕێكه‌وت بینیمان ، خه‌ڵكی مه‌جموعه‌ی باریكه‌ بوو، كاتێ كه‌ ماڵئاواییمان له‌ یه‌ككرد، به‌ گریانه‌وه‌ ووتی حه‌زت به‌ چیبێ‌ له‌م دونیایه‌و به‌ من بكرێ بۆت ئه‌كه‌م، وایییی چی خۆشحاڵیه‌ك ناخی ئه‌و پیاوه‌ی داگرتبوو، وه‌ك خۆی وتی نه‌ زمان ئه‌زانمو نه‌ ڕێگه‌ شاره‌زابووم ، ئه‌و پێیوابوو ئێمه‌ ئه‌ومان له‌ مه‌رگ ڕزگار كردووه‌، ناونیشانی ماڵی خوشكێكم له‌ مه‌جموعه‌ی نه‌سر پێداو وتم ته‌نیا پێی بڵێ براكه‌ت هاتۆته‌وه‌. هاوار ، ئه‌و پیاوه‌ به‌رله‌وه‌ی بڕواته‌وه‌ ماڵی خۆیان ، ڕۆشتبووه‌ ماڵی خوشكه‌كه‌م و هه‌واڵه‌كه‌ی پێدابوو.
١١ی٢ ی١٩٩١  كاتژمێر نزیكه‌ی ٥ ی به‌یانی، له‌ كاتێكا باران ئه‌باری و دونیا سارد و بێده‌نگ بوو، من گه‌شتمه‌وه‌ كه‌لار. شه‌وقێك ڕۆشنتر له‌ هه‌تاو كه‌وتبووه‌ دڵی منه‌وه‌، ڕۆحێك نه‌مر تر له‌ هه‌موو نه‌مریه‌ك هاتبووه‌ جه‌سته‌ی منه‌وه‌،كاتێكی وا ته‌مه‌ن له‌و به‌یانیه‌وه‌ سه‌رله‌نوێ ده‌سپێئه‌كاته‌وه‌. كه‌ به‌ ناو بازاڕه‌ چۆڵه‌كه‌ی كه‌لارا به‌ره‌و كه‌لاری كۆن ئه‌ڕۆشتم،پیاوێك به‌ دیار ئاگرێكه‌وه‌ وه‌ستابوو، پیاوێكی چه‌كدار، كه‌ لێی نزیك بوومه‌وه‌ بینیم حه‌سه‌ن موختار ه‌ ، حه‌سه‌ن موختار كابرایه‌ك هه‌موو خراپی و له‌ گه‌ڵ ئه‌وه‌شا باشی له‌ ده‌س ئه‌هات، موختارێك كه‌ پیاوی ده‌وڵه‌ت و هه‌موو كه‌سێكیش خۆی لێ لا ئه‌دا، كه‌ سڵاوم لێكرد وتی كوڕم به‌م جله‌ عه‌سكه‌ریه‌وه‌ له‌ كوێوه‌ دێیته‌وه‌، منیش ووتم مۆڵه‌تم وه‌رگرتووه‌، حه‌سه‌ن موختار وتی به‌ ته‌ڵاقم مانگێكیشه‌ یه‌ك جوندی به‌ ئیجازه‌ نه‌هاتۆته‌وه‌، ده‌ بڵێ فیرارم كردووه‌، وتی زوو بڕۆ با توشی موشكیله‌یه‌ك نه‌بی لێره‌یا.
له‌ ده‌رگای حه‌وشه‌مدا، باران ئه‌باری، هێشتا دونیا تاریك بوو، دوای چه‌ن جارێك دایكم یادی به‌ خێر له‌ به‌ر هه‌یوانه‌كه‌وه‌ وتی : كێیه‌ ئه‌وه‌؟ وتم دایه‌ من ده‌رگاكه‌ بكه‌ره‌وه‌، من كه‌ ئێستاش ئه‌م چیرۆكه‌ ئه‌گێڕمه‌وه‌ موچركه‌ به‌ جه‌سته‌ما دێ، به‌ڵام ئه‌و كاته‌ فرمێس به‌ چاوه‌كانما، دایم هاواری كرد و قیژانی ، ئه‌حمه‌ده‌، ئه‌حمه‌د هاته‌وه‌، له‌ له‌حزه‌یه‌كا ، باوكمو دایكم و براو خوشكه‌كانم پڕ حه‌وشه‌یان كرد له‌ هاوار، له‌ گریان ، له‌ گریانی خۆشی ، باوكم كه‌ دوو مانگ ببو ڕیشی نه‌تاشیبوو وه‌ هه‌موو ڕۆژێك وه‌ك باسیان ئه‌كرد له‌ سه‌ری كۆڵانه‌كه‌یا چاوه‌ڕوانی من ببووه‌ ، به‌ ده‌م گریانه‌وه‌ باوه‌شی پیاكردبووم و به‌ری نه‌ ئه‌دام، ئیتر هه‌ر كه‌سه‌ و پارچه‌یه‌كی جه‌سته‌می گرتبوو، به‌و تاریكیه‌ ده‌راوسێكان ڕژانه‌ حه‌وشه‌وه‌، حه‌وشه‌ی ماڵه‌كه‌مان پڕ بوو ، پڕ بوو له‌ هاواری خۆشی ،له‌ ژیان. لێره‌یا چیرۆكی من كۆتایی دێ، به‌ڵئم جه‌نگ هێشتا به‌رده‌وام بوو. شیرازه‌ی عێراق شێواو ژێرخانی ئابووری تێكشكا، ٢٢ی٢ی١٩٩١ تارق عه‌زیز له‌ كۆنگره‌یه‌كی ڕۆژنامه‌وانیا ، كشانه‌وه‌ی سوپای عێراقی له‌ ماوه‌ی مانگێكا ڕاگه‌یان،به‌ڵام هه‌ر ئه‌و ڕۆژه‌ جۆج بۆشی باوك ، له‌ وتارێكا وتی عێراق چۆن له‌ دوو ڕۆژا كوه‌یتی داگیر كرد ، ئه‌بێ له‌ ماوه‌ی دوو ڕۆژیشا بكشێته‌وه‌، بۆیه‌ ٢٤ی٢ هێرشی زه‌مینی له‌ ژێر ناوی گه‌رده‌لولی بیابان دا ده‌ستیپێكرد و كاره‌ساته‌ هه‌ره‌ گه‌وره‌كه‌ ڕویدا،ئه‌وانه‌ی له‌ سنوره‌كانی سعودیه‌ بوون زۆربه‌یان خۆیان ته‌سلیم به‌ هاوپه‌یمانان كرد و به‌شێكی زۆریشیانله‌ سه‌ر داوای خۆیان برانه‌ ئه‌مریكا، له‌ كاتی كشانه‌وه‌دا هه‌زاران سه‌ربازی عێراقی له‌ لایه‌ن فڕۆكه‌كانی هاوپه‌یمانانه‌وه‌ كرانه‌ ئامانج و گیانیان له‌ ده‌سدا، ٢٦ی ٢ واتا دوو ڕۆژ دوای هێرشی زه‌مینی هاوپه‌یمانان ، سه‌دام حوسێن له‌ وتارێكا كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ڕاگه‌یاند، به‌ڵام دره‌نگ بوو بۆ كشانه‌وه‌، دره‌نگ بوو بۆ به‌رگرتن به‌ مه‌رگی نزیك به‌ سه‌دهه‌زار سه‌ربازی عێراقی .٢٨ی٢  جۆرج بۆش له‌ سه‌ر ته‌له‌فزیۆنه‌وه‌ سه‌ركه‌وتنی یه‌كجاری و كۆتایی هاتنی پڕۆسه‌ی گه‌رده‌لولی بیابانی ڕاگه‌یاند. به‌و جۆره،‌ عێراق له‌ مێژووی خۆیدا شكستێكیتری تۆمار كرد و بۆ ده‌یان ساڵ ژێرخانی ئابووری تێكشكا.

 

* جه‌نگی عێراق و هاوپه‌یمانان، ساڵانی ١٩٩٠ و ١٩٩١

مارسی ٢٠١٦
ahmadali525@hotmail.com








ئه‌م په‌ڕه‌یه‌ 995 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌
وته‌
ژیان پێیوتم؛ تۆ بەختەوەر دەبیت، بەڵام سەرەتا دەبێت بەهێزتکەم.

/ تۆماس گوننارسسۆن

ڤیدیۆ

پێت خۆشە هەیت؟




ڕیکلام
Banner